Kraamvloed na de bevalling: alles wat je moet weten

Inhoud:

1. Wat is kraamvloed en hoe lang duurt het?
2. Kleur van kraamvloed: wat is normaal?
3. Kraamvloed stopt plotseling; wanneer moet je opletten?
4. Hoe hoort kraamvloed te ruiken?
5. Bloedstolsels bij kraamvloed: is dat normaal?
6. Hevig bloedverlies na de bevalling: wanneer hulp zoeken?
7. Hygiëne tijdens de kraamperiode
8. Kraamvloed als onderdeel van je herstel na de bevalling
9. Veelgestelde vragen over kraamvloed

Wat is kraamvloed en hoe lang duurt het?

Na de bevalling begint voor je lichaam een periode van herstel: het kraambed. Een heel normaal onderdeel hiervan is kraamvloed, ook wel lochia genoemd. Deze natuurlijke afscheiding kan tot acht weken aanhouden en laat zien dat je lichaam aan het herstellen is.

Wat is kraamvloed precies?

Kraamvloed is het bloedverlies en de afscheiding na de bevalling. Het bestaat uit bloed, resten van het baarmoederslijmvlies en wondvocht die je lichaam afvoert tijdens het herstel. Het klinkt misschien wat beangstigend, maar het is een belangrijk en volkomen normaal onderdeel van het genezingsproces.

In de eerste dagen zul je merken dat de kraamvloed het hevigst is. Daarna neemt het bloedverlies geleidelijk af. Bij sommige vrouwen stopt de kraamvloed al na vier weken, terwijl deze bij anderen langer kan aanhouden. Ieder lichaam herstelt in zijn eigen tempo.

Ook na een keizersnede krijg je kraamvloed. Deze duurt vaak korter dan na een vaginale bevalling, maar dat verschilt per persoon.

Misschien ervaar je ook naweeën. Vooral als je al eerder bent bevallen, kunnen deze sterker voelbaar zijn. Hoewel ze soms vervelend zijn, helpen naweeën je baarmoeder om weer haar normale grootte te bereiken.

Kraamvloed kan ongeveer zes tot acht weken aanhouden. In deze periode krimpt je baarmoeder langzaam terug naar haar oorspronkelijke grootte en worden bloed, slijmvliesresten en wondvocht afgevoerd. Ook na een keizersnede doorloopt je lichaam deze belangrijke herstelperiode. Iedere vrouw beleeft de kraamtijd op haar eigen manier en herstelt in haar eigen tempo.

Zodra je je fit genoeg voelt en je arts of verloskundige aangeeft dat dit verantwoord is, kun je beginnen met lichte postnatale oefeningen. Luister daarbij goed naar je lichaam en neem voldoende rust.

Wanneer komt je menstruatie terug na de bevalling of keizersnede?

Veel vrouwen vragen zich af wanneer ze na de bevalling of keizersnede hun eerste menstruatie krijgen. Dat hangt vooral af van of je borstvoeding geeft. Vrouwen die borstvoeding geven, krijgen hun menstruatie vaak pas na enkele maanden, soms zelfs pas nadat ze zijn gestopt met borstvoeding geven. Geef je geen borstvoeding, dan kan je eerste menstruatie al zes tot acht weken na de bevalling beginnen. Hetzelfde geldt na een keizersnede.

Het is ook belangrijk om het verschil te kennen tussen kraamvloed en de eerste menstruatie na de bevalling. Kraamvloed houdt rechtstreeks verband met het herstel van de baarmoeder en verandert in de loop van de tijd van kleur en samenstelling.

Kleur van kraamvloed: wat is normaal?

Kraamvloed verandert in de loop van de tijd van kleur en samenstelling. Dat is heel normaal en een teken dat je lichaam aan het genezen is¹:

De kleur van de kraamvloed verandert meestal van helderrood naar bruinachtig, roze of geelachtig en uiteindelijk naar wit of lichtgeel.

Let op: een plotselinge verandering in de kleur van de kraamvloed, bijvoorbeeld wanneer deze weer helderrood wordt, of ongebruikelijke kleuren zoals groen of grijs, kunnen wijzen op complicaties, vooral als dit gepaard gaat met een onaangename geur. Neem in dat geval contact op met je verloskundige of gynaecoloog.

Kraamvloed stopt plotseling: wanneer moet je opletten?

Als je kraamvloed al na enkele dagen plotseling stopt, kan dat wijzen op een ophoping van kraamvloed. Let gewoon op je lichaam: voel je pijn, een drukkend gevoel in de onderbuik, heb je koorts of merk je een onaangename geur? Dan is het verstandig om je verloskundige of gynaecoloog te raadplegen. Ook als geen van deze symptomen optreedt en je kraamvloed langer dan twee dagen uitblijft, is het verstandig om medisch advies in te winnen.

Na een keizersnede is het trouwens volkomen normaal dat de kraamvloed al na twee of drie weken voorbij kan zijn. Treden de genoemde symptomen op, neem dan voor de zekerheid contact op met je verloskundige of gynaecoloog.

Kraamvloed bijna verdwenen en dan weer bloed: is dat normaal?

Maak je geen zorgen, want veel vrouwen herkennen dit ook. Kraamvloed kan variëren: de bloeding kan soms wat sterker en soms wat zwakker zijn. Dat is meestal volkomen normaal. Zolang de kleur van de kraamvloed zich zoals verwacht verandert (van rood via bruinachtig naar geelachtig-wit), de schommelingen niet te extreem zijn en jij je verder goed voelt, is waarschijnlijk alles in orde.

Belangrijk: als je na vier weken plotseling weer helderrood bloedverlies krijgt, laat dit dan medisch onderzoeken.

Geen kraamvloed na een keizersnede: is dat normaal?

Ook na een keizersnede heb je normaal gesproken kraamvloed; deze duurt alleen vaak aanzienlijk korter dan de kraamvloed na een vaginale bevalling.

Als er echter helemaal geen bloeding optreedt, kan er in sommige gevallen sprake zijn van een lochia-stuwing. Typische symptomen zijn pijn en een drukkend gevoel in de onderbuik en/of plotselinge koorts. Twijfel je of deze symptomen op jou van toepassing zijn, neem dan contact op met je gynaecoloog.

Bloedstolsels bij kraamvloed: is dat normaal?

Kleine tot middelgrote bloedstolsels in de kraamvloed kunnen in de eerste dagen na de bevalling normaal zijn. Ze ontstaan op heel natuurlijke wijze wanneer bloed zich in je baarmoeder ophoopt en stolt.

Als je zeer grote of veel bloedstolsels opmerkt (bijvoorbeeld groter dan een walnoot) of last hebt van hevig bloedverlies, neem dan contact op met je gynaecoloog.

Hoe hoort kraamvloed te ruiken?

Een lichtzoete of metaalachtige geur van kraamvloed kan normaal zijn. Ruikt de kraamvloed sterk, bedorven of etterig, dan kan dit wijzen op een infectie. Merk je een afwijkende geur op, neem dan contact op met je gynaecoloog. Dit is geen reden tot paniek, maar het moet wel worden onderzocht.

Voor je welzijn is in deze bijzondere periode voldoende, maar zachte hygiëne belangrijk. Hoe je jezelf op een zachte manier kunt verzorgen, lees je verderop in dit artikel.

Kraamvloed stopt plotseling: wanneer moet je opletten?

Soms kan kraamvloed stagneren of niet goed wegstromen. Dit wordt lochiastase of kraamvloedstuwing genoemd.2 Meestal komt dit doordat de afvoer via je baarmoederhals wordt belemmerd, vaak door een bloedstolsel dat als een soort stopje fungeert.

Je herkent een mogelijke kraamvloedstuwing aan de volgende symptomen:

• Je kraamvloed neemt plotseling af of stopt helemaal
• Je voelt een drukkend gevoel of pijn in je onderbuik
• Je krijgt koorts of voelt je over het algemeen ziek

Belangrijk om te weten: een onbehandelde kraamvloedstuwing kan leiden tot een baarmoederontsteking (endometritis). Laat dit daarom altijd door een arts onderzoeken – beter één keer te veel vragen dan één keer te weinig.

Vaak kan de kraamvloed met eenvoudige maatregelen weer op gang komen. Je verloskundige kan advies geven, zoals lichte beweging, regelmatig naar het toilet gaan of heel zachte buikmassages. Bij koorts of hevige pijn moet je echter absoluut naar je gynaecoloog gaan.

Hevig bloedverlies na de bevalling: wanneer hulp zoeken?

Het is ook belangrijk om een postpartumbloeding te herkennen. Postpartumbloedingen zijn ongewoon hevige bloedingen (> 500 ml na een vaginale bevalling, > 1.000 ml na een keizersnede)3, die duidelijk verschillen van normale kraamvloed en die ofwel direct na de bevalling/na de keizersnede, of pas dagen tot weken later kunnen optreden. Ze ontstaan door verschillende oorzaken, zoals onvoldoende samentrekking van de baarmoeder, achtergebleven placentaresten, bevallingsletsels of infecties.

Je kunt een postpartumbloeding herkennen aan de volgende symptomen:

• Een plotselinge bloedstroom die meerdere maandverbanden per uur doorweekt
• Grote bloedstolsels
• Circulatieproblemen zoals duizeligheid, hartkloppingen, bleekheid of kortademigheid
• Hevige pijn in de onderbuik

Bij deze symptomen is onmiddellijk ingrijpen geboden, want de postpartumbloeding kan snel levensbedreigend worden. Aarzel niet om het alarmnummer 112 te bellen of je direct door familie, vrienden of buren naar het ziekenhuis te laten brengen.

Hygiëne tijdens de kraamperiode

Het herstel na de bevalling is een gevoelige periode waarin lichaam en geest moeten genezen. Een milde intieme hygiëne beschermt tegen infecties en is een belangrijk onderdeel van zelfzorg. De juiste hygiëneproducten ondersteunen je genezingsproces en in de volgende paragrafen lees je welke verzorgingsproducten geschikt zijn voor de kraamtijd.

Welke hygiëneproducten wel of niet geschikt zijn voor kraamvloed

• Kraamverband: Kraamverband is speciaal ontwikkeld voor de kraamvloed, is ademend en heeft een hoog absorptievermogen. Kraamverband is vooral geschikt en veilig in de eerste dagen van de kraamvloed, wanneer deze bijzonder hevig is.
• Menstruatieondergoed: Ook menstruatieondergoed is in principe geschikt voor de kraamtijd, vooral in de latere dagen/weken, wanneer de bloedstroom niet meer zo hevig is. Kies voor menstruatieondergoed van hoge kwaliteit, bij voorkeur met een bijzonder hoog katoengehalte.
• Tampons, menstruatiecups en menstruatiesponzen: De vagina is na de bevalling nog erg gevoelig. Tampons, menstruatiecups of menstruatiesponzen kunnen extra irritatie veroorzaken, het genezingsproces verstoren en de afvoer belemmeren, waardoor het risico op infecties toeneemt. Zolang je kraamvloed nog niet volledig is verdwenen, kun je beter helemaal afzien van dergelijke hygiëneproducten. Je gezondheid gaat voor.

Verzorgingsproducten voor de intieme verzorging na de bevalling

1. Milde waslotions: Als je voor je intieme verzorging ook zeep wilt gebruiken, kies dan uitsluitend voor intieme waslotions met een geschikte pH-waarde (tussen 3,5 en 4,5), die geurvrij zijn en geen andere irriterende ingrediënten bevatten. Als je twijfelt welke producten echt geschikt zijn, vraag dan advies aan je verloskundige of je gynaecoloog.
2. Intimedouche: Een intimedouche kan vooral in de eerste dagen van de kraamvloed een goede ondersteuning zijn bij de intieme verzorging. Gebruik uitsluitend lauw water en voeg geen zeep toe. Er zijn echter verschillende toevoegingen die je aan het water kunt toevoegen en die bijvoorbeeld de wondgenezing kunnen bevorderen. Overleg met je verloskundige of gynaecoloog of een intiemdouche met toevoegingen een goede keuze voor jou is.
3. Zitbad tijdens het kraambed: Een zitbad is een zeer populair middel om de wondgenezing van bevallingsletsels te bevorderen. Hiervoor moet het water warm, maar niet heet zijn (ca. 35 – 37 °C) en moet de badtijd worden beperkt tot maximaal 15 minuten, één keer per dag. Gebruik hiervoor bij voorkeur een zitbad en niet je badkuip.

Net als bij de intiemdouche zijn er ook hier verschillende badadditieven die geschikt zijn voor de kraamtijd. Vaak bevatten ze ontstekingsremmende en kalmerende ingrediënten, zoals kamille.

In principe kun je al een dag na de bevalling een zitbad nemen – maar het advies kan per persoon verschillen, afhankelijk van de ernst van de bevallingsletsels. Ook hier geldt dus: overleg met je verloskundige of gynaecoloog.

Nog enkele belangrijke tips voor hygiëne tijdens het kraambed

1. Vervang je kraamverband regelmatig, minstens om de 4 uur.
2. Was je handen grondig voor en na elk toiletbezoek.
3. In de eerste dagen van de kraamvloed is het aan te raden om je vagina na elk toiletbezoek voorzichtig met lauw water te reinigen. Je kunt hiervoor ook een intiemdouche gebruiken.
4. Draag luchtig katoenen ondergoed.
5. Zwemmen in zee of in het zwembad moet tijdens de kraamvloed volledig worden vermeden.
6. Behalve zitbaden wordt het nemen van een bad tijdens de kraamvloed afgeraden. Voor je lichaamsverzorging moet je je in deze periode beperken tot douchen, omdat je baarmoedermond tot zes weken na de bevalling nog lichtjes openstaat en bacteriën daardoor heel gemakkelijk kunnen binnendringen.

Aarzel niet om je gynaecoloog te raadplegen als je last hebt van jeuk, een branderig gevoel of opvallende afscheiding. Deze klachten zijn geen teken van gebrekkige intieme hygiëne, maar een normale reactie van je lichaam op de ingrijpende hormonale veranderingen na de bevalling. De hormonale schommelingen kunnen de pH-waarde van je vagina beïnvloeden en leiden tot vaginale droogheid of schimmelinfecties. Juist in de gevoelige kraamtijd moeten dergelijke symptomen altijd door een arts worden onderzocht om complicaties te voorkomen.

Luister naar de signalen van je lichaam en aarzel niet om professionele hulp te zoeken – want dat is een belangrijk onderdeel van je zelfzorg in deze bijzondere periode.

Kraamvloed als onderdeel van je herstel na de bevalling

De kraamvloed is een volkomen natuurlijk onderdeel van je herstel na de bevalling – of je nu vaginaal bent bevallen of via een keizersnede. Met de juiste hygiëne en aandachtige zelfobservatie zul je deze fase met vertrouwen doorstaan. Vertrouw dus op je lichaam, maar aarzel nooit om bij twijfels contact op te nemen met je verloskundige of gynaecoloog. En onthoud: elke vrouw beleeft haar kraamtijd en de kraamvloed op haar eigen manier. Geef jezelf de tijd, wees geduldig met jezelf en laat je niet van de wijs brengen door dit natuurlijke proces. Het komt allemaal goed!